Spacerem po Zakopanem

 

Spacerem po Zakopanem

Spacerując po Zakopanem, od Bystrego w stronę centrum miasta, można natknąć się na kilka  charakterystycznych obiektów wybudowanych w tzw. stylu zakopiańskim, którego twórcą był pod koniec wieku XIX Stanisław Witkiewicz, malarz, architekt i pisarz, ojciec „Witkacego”. Jednym z takich obiektów, a zarazem najmniejszym ze wszystkich, jest kapliczka na Bystrem, zaprojektowana przez Witkiewicza w roku 1907 dla mieszkającej w pobliżu rodziny Korniłowiczów (zrekonstruowana po pożarze w 2003 roku, kiedy to doszczętnie spłonęła).
W stosunkowo niedużej odległości od kapliczki na Bystrem znajduje się kolejny budynek wybudowany według witkiewiczowskiego projektu – Willa pod Jedlami na Kozińcu, należąca przez wiele lat do rodziny Pawlikowskich, a obecnie do ich spadkobierców. Jest to najbardziej znana willa wybudowana w stylu zakopiańskim, warta obejrzenia, choć niestety, podziwiać ją można jedynie z zewnątrz.
Również warta uwagi, ale też możliwa do obejrzenia jedynie z zewnątrz, jest położna nieco dalej willa „Witkiewiczówka” na Antałówce. Willa ta, także zaprojektowana w stylu zakopiańskim, nie jest jednak dziełem samego Stanisława Witkiewicza, a jego bratanka – Jana Witkiewicza „Koszczyca”. Stryj „Koszczyca” doglądał jedynie prac budowlanych, które miały miejsce w latach 1903-1904. W budowie uczestniczył także ojciec Jana „Koszczyca”, Jan Witkiewicz.
„Witkiewiczówka” aż do wybuchu II wojny światowej była silnie związana z rodziną projektanta. Dom funkcjonował jako pensjonat, prowadzony przez Marię Witkiewiczównę, siostrę Stanisława i Jana. W latach 1931-1939 mieszkał w nim Stanisław Ignacy Witkiewicz „Witkacy”, syn twórcy stylu zakopiańskiego, wybitny malarz, pisarz i dramaturg. Miał on w „Witkiewiczówce” swoją firmę portretową. „Witkacy” popełnił samobójstwo 18 września 1939 roku we wsi Jeziory na Polesiu, po otrzymaniu informacji o ataku ZSRS na Polskę.
Po wojnie budynek stanowił m.in. siedzibę domu pracy twórczej Związku Historyków Sztuki. W 1956 roku willa stała się domem wczasowym Związku Zawodowego Pracowników Przemysłu Budowlanego, a także znajdował się w niej Centralny Ośrodek Badawczo-Projektowy Budownictwa Ogólnego. W 1969 r. spadkobiercy Jana Witkiewicza „Koszczyca” sprzedali budowlę Związkowi Zawodowemu Pracowników Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych. Obecnie willa znajduje się w prywatnych rękach, służąc ponownie za pensjonat.
Za „Witkiewiczówką” można przejść na szczyt Antałówki, skąd rozpościera się piękna panorama Tatr z Kasprowym Wierchem, Giewontem, Nosalem, czy też Wielką Krokwią i stosunkowo szybko naleźć się w centrum Zakopanego chociażby na Krupówkach. rónież w centrum miasta można zobaczyć wille projektowane przez Stanisława Witkiewicza w stylu zakopiańskim – choćby willa „Koliba” przy ulicy Kościeliskiej, willa „Oksza” przy ulicy Zamoyskiego, czy też Główny budynek Muzeum  Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego na Krupówkach.
Spacerując z Bystrego w przeciwnym kierunku – w stronę Jaszczurówki – można zobaczyć kaplicę wybudowaną w latach 1904-1907 według projektu Witkiewicza. Natomiast idąc z Bystrego do Kuźnic a stamtąd na Kalatówki po drodze spotykamy klasztor sióstr albertynek z kaplicą projektu Stanisława Witkiewicza, serdecznego przyjaciela Brata Alberta, ukończoną w roku 1902.